Ανακαλύφθηκε ξανά σελίδα ημερολογίου του Ρούμπενς και εκτίθεται για πρώτη φορά
Ένα μικρό φύλλο χαρτιού που φωτίζει τον νεαρό Ρούμπενς Στον κόσμο της τέχνης υπάρχουν έργα που εντυπωσιάζουν με το μέγεθος ή τη φήμη τους. Υπάρχουν όμως και αντικείμενα πολύ πιο ταπεινά, τα οποία κατορθώνουν να μας φέρουν πιο κοντά στον ίδιο τον καλλιτέχνη από οποιοδήποτε αριστούργημα μουσείου.
Ένα μικρό φύλλο χαρτιού που φωτίζει τον νεαρό Ρούμπενς
Στον κόσμο της τέχνης υπάρχουν έργα που εντυπωσιάζουν με το μέγεθος ή τη φήμη τους. Υπάρχουν όμως και αντικείμενα πολύ πιο ταπεινά, τα οποία κατορθώνουν να μας φέρουν πιο κοντά στον ίδιο τον καλλιτέχνη από οποιοδήποτε αριστούργημα μουσείου.
Ένα τέτοιο αντικείμενο είναι ένα διπλής όψης φύλλο από το ρωμαϊκό σημειωματάριο του Πέτερ Πάουλ Ρούμπενς, το οποίο χρονολογείται στον Σεπτέμβριο του 1607 και παρουσιάζεται για πρώτη φορά δημόσια στην Αμβέρσα, γενέτειρα του μεγάλου Φλαμανδού ζωγράφου.
Με την πρώτη ματιά πρόκειται για κάτι σχεδόν ασήμαντο. Στην επάνω πλευρά του χαρτιού διακρίνονται μερικές κυματιστές γραμμές από καφέ μελάνι — πιθανότατα δοκιμές της πένας του ίδιου του καλλιτέχνη. Λίγο πιο κάτω εμφανίζονται τρεις μορφές ντυμένες με αρχαιοπρεπείς χιτώνες, αποτυπωμένες με γρήγορες αλλά αποφασιστικές κινήσεις. Στην πίσω όψη, ο Ρούμπενς συντάσσει πρόχειρα μια επιστολή προς τον ζωγράφο Κριστόφορο Ρονκάλι, ζητώντας ενημέρωση για την πρόοδο ενός έργου που είχε ανατεθεί για λογαριασμό της Ελεονώρας των Μεδίκων.
Η αξία του τεκμηρίου δεν βρίσκεται μόνο στο σχέδιο ή στην επιστολή. Βρίσκεται κυρίως στο γεγονός ότι μας επιτρέπει να παρακολουθήσουμε τον Ρούμπενς σε μια καθοριστική στιγμή της ζωής του. Είναι μόλις τριάντα ετών, ζει στη Ρώμη, μελετά αδιάκοπα τα αριστουργήματα της Αναγέννησης και παράλληλα προσπαθεί να εδραιωθεί στους κύκλους των μεγάλων πατρώνων της εποχής.
Ο μελλοντικός δημιουργός ορισμένων από τα σημαντικότερα έργα της ευρωπαϊκής ζωγραφικής εμφανίζεται εδώ όχι ως θρύλος, αλλά ως νέος επαγγελματίας. Σχεδιάζει, αλληλογραφεί, διαπραγματεύεται, καλλιεργεί σχέσεις και αναζητά ευκαιρίες. Η επιστολή αποκαλύπτει έναν άνθρωπο που προσπαθεί να διατηρήσει τις απαραίτητες διπλωματικές ισορροπίες απέναντι σε έναν μεγαλύτερο και καταξιωμένο συνάδελφο, ενώ ταυτόχρονα διακρίνεται η φιλοδοξία του να αναλάβει ο ίδιος την πολυπόθητη παραγγελία.
Το φύλλο αποκτήθηκε πρόσφατα από το Ίδρυμα Βασιλιά Μποντουέν στο TEFAF Maastricht έναντι 110.000 ευρώ και παραχωρήθηκε μακροχρόνια στο Rubenshuis της Αμβέρσας. Για το μουσείο, το οποίο διαθέτει ελάχιστα πρωτότυπα σχέδια και επιστολές του καλλιτέχνη, η απόκτηση αυτή θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική. Όχι μόνο επειδή εμπλουτίζει τις συλλογές του, αλλά επειδή προσθέτει ένα ακόμη κομμάτι στο παζλ της πρώιμης δημιουργικής πορείας του Ρούμπενς και του διεθνούς δικτύου σχέσεων που ανέπτυξε ήδη από τα νεανικά του χρόνια.
Συχνά η ιστορία της τέχνης γράφεται μέσα από μεγάλους πίνακες, εντυπωσιακές δημοπρασίες και μνημειώδη έργα. Κάποιες φορές όμως αρκεί ένα απλό φύλλο χαρτιού, με λίγες γραμμές μελανιού και ένα ανολοκλήρωτο γράμμα, για να μας υπενθυμίσει ότι πίσω από κάθε μεγάλο όνομα υπήρξε κάποτε ένας νέος καλλιτέχνης που δοκίμαζε την πένα του και προσπαθούσε να βρει τη θέση του στον κόσμο.
Πηγή: Artnet News